>Yutkunma Güçlüğü (Disfaji) Tedavisinde Elektrikli Mikrokas Uyarı Yöntemi

>

Elektrikli Mikrokas Uyarı yöntemi (Neuromuscular Electrical Stimulation – NMES) tıpta disfaji (dysphagia) olarak adlandırılan yutkunma problemlerinin  tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. 2002 yılında Amerikan sağlık bakanlığı tarafından onaylanmıştır. Bu tedavi gırtlakta yutkunma ile ilgili kasların elektrik sinyalleri ile uyarılarak çalıştırılmasını amaçlar. Elektrik sinyalleri ile uyarılan kaslar;

  1. Güçlerini kaybetmezler veya kullanılmamaktan dolayı kaybettikleri gücü yeniden kazanırlar
  2. Verilen sinyaller beyinde bu kasları kontrol eden bölgeleri uyararak, beynin bu kasları kontrol etmeyi yeniden öğrenmesine imkan verir. 
Yutkunma bozuklukları, yalnızca hastada beslenme ile ilgili sorunlara yol açmaz aynı zamanda konuşma problemlerine de (aphasia, apraxia) yol açar. Yutkunmanın yeniden öğrenilmesi hastanın kendi kendine beslenebilmesine ve aynı zamanda konuşma yetisini yeniden kazanmasına yardım eder.

895 hasta üzerinde yapılan araştırmada, beyin tümörü, felç ve beyin hasarlarına bağlı olarak ortaya çıkan yutkunma problemlerinde hastaların yarısına yakın bir kısmı NMES tedavisi uygulayarak kaybettikleri bu fonksiyonları yeniden kazanmışlardır.

Uyarı sinyalleri herhangi bir kas uyarıcı cihaz tarafından verilebilir, fakat cihaza göre tedavi için en etkin parametrelerin bulunması sorun olabilir.  Bu sebepten VitalStim adlı firma yalnızca dysphagia tedavisi için bir cihaz geliştirmiştir. Bu cihaza erişilememesi durumunda diğer uyarı cihazları da aynı tedavi protokolünü uygulayarak kullanılabilir.

Elektrodların Yerleştirilmesi

Elektrotlar aşağıdaki resimde gösterildiği gibi gırtlak çizgisinin her iki yanına simetrik olarak altlı üstlü yerleştirilirler.

Üst elektrod dil kemiği veya hyoid olarak adlandırılan U şeklindeki kemiğin küçük çıkıntısının üstünde bulunan mylohyoid kasının üzerine yerlestirilir. Burası yer olarak hemen çenenin altında, aşağı yukarı çene ile çene kemiğinin köşesinin orta noktasında bulunan parmakla bastırıldığında çukurluk hissedilen yerdir. Alt elektrod ise gırtlakta adem elmasının hemen iki yanında, bulunan (thyrohyoid kas), parmakla basıldığında çukurluk hissedilen yere yerleştirilir.

Aşağıdaki resim gırtlak daha iyi fikir verebilmek için hyoid kemiği ve gırtlaktaki kas gruplarına ait detayları göstermektedir.

Yutkunma Egzersizleri
  • Cihaz 1 saniye aralıklarla, yaklaşık 700 mikrosaniye uzunlukta çok kısa sinyaller verecek şekilde en düşük güçten başlanacak şekilde ayarlanır.  (VitalStim cihazı için özel ayarlar frekans 80 hertz, pals uzunluğu 700mikrosaniye, güç 6.5mA)
  • Güç cihaza göre yavaş yavaş artırılabilir. Çok fazla güç uygulamak elektrodların değdiği yerlerde iritasyona yolaçabildiğinden güç çok fazla artırılmamalıdır
  • Tedavi ortalama 5 ay boyunca hergün, yaklaşık 1 saat kadar uygulanır. Burada hastanın tepkilerine göre egzersizleri ayarlamak yerinde olur.
Ağız Egzersizleri
Diğer egzersiz ise dudağın iki kenarına yerleştirilen bir elektrodla buradaki kasları (orbicuraris oris ve masseter kasları) uyararak yapılır.

NOT: Buradaki bilgiler hasta ve yakınlarını bilgilendirmek için verilmiştir. Tedavi bir Konuşma Lisan Patolojisi uzmanı  tarafından uygulanır.

KAYNAKLAR

This entry was posted in aphasia, apraxia, disfaji, dysphagia, Elektrikli Mikrokas Uyarı Yöntemi, NMES, yutkunma güçlüğü. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s